xét nghiệm liên cầu lợn

Liên cầu khuẩn lợn có tên khoa học là Streptococus Suis, là một tác nhân gây bệnh quan trọng ở lợn và đôi khi có thể gây bệnh lên người. Loài vi khuẩn này thường cư trú ở đường hô hấp, đường tiêu hóa và sinh dục của lợn, ngoài ra nó cũng tồn tại ở một số động vật khác như bò, dê, cừu, thậm chí là chó, mèo Thông thường bị bệnh sán dây lợn có những triệu chứng nhẹ nên ít người để ý, tuy nhiên có một số trường hợp phát hiện bệnh nhờ xét nghiệm phân thấy đốt sán. Một số trường hợp vật chủ có nang ấu trùng ký sinh thường xuất hiện các dấu hiệu nhiễm sán lợn rõ ràng như: buồn nôn, nhức đầu từng cơn, tiêu chảy, sụt cân. Gói Xét Nghiệm Dị Ứng Thịt (Chuyên Sâu) phù hợp cho mọi đối tượng trong các độ tuổi khác nhau, đặc biệt là đối với các trường hợp xuất hiện các triệu chứng như: - Dị ứng đường hô hấp (hắt hơi, ngứa mũi, sổ mũi, bị kích ứng, sưng mọng vùng mắt) - Nổi ban - Ngứa họng - Sưng môi, lưỡi, mặt hoặc cổ họng - Sốc phản vệ 3. Bệnh liên cầu khuẩn lợn do Streptococcus suis (S.suis) gây nên, biểu hiện lâm sàng chính là: viêm màng não, xuất huyết, viêm phổi, viêm cơ tim và viêm khớp. - Khả năng xét nghiệm xác định týp liên cầu lợn gây bệnh ở người tại nước ta hiện nay rất hạn chế. - Ca bệnh Chỉ định Xét nghiệm nhuộm soi dịch sinh dục trong các trường hợp sau: Viêm nhiễm đường sinh dục như thay đổi màu sắc khí hư ( màu xanh vàng, trắng đục, nâu đen,..) ra nhiều khí hư hơn bình thường, lợn cợn như sữa chua kèm theo Ngứa ngáy khó chịu, vùng kín có mùi hôi tanh bất thường. materi b jawa kelas 11 semester 2. Nội dung Text Bài giảng Chẩn đoán và điều trị bệnh do liên cầu lợn ở người CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH DO LIÊN CẦU LỢN Ở NGƯỜI Viện Các bệnh Truyền nhiễm và Nhiệt đới Quốc gia Đại cương • Streptococcus suis, còn gọi là liên cầu lợn là tác nhân gây bệnh quan trọng ở lợn và đôi khi gây bệnh trên người • Bệnh ở lợn – viêm màng não, – nhiễm khuẩn huyết, – viêm phổi, – viêm nội tâm mạc – viêm khớp • Ở người có hai bệnh cảnh chính – Viêm màng não – Nhiễm khuẩn huyết có sốc nhiễm khuẩn Đại cương • Bệnh do S. suis ở người – xuất hiện tản phát – có khi bùng phát • liên quan đến các vụ bùng phát ở lợn – hội chứng sinh sản và hô hấp ở lợn PRRS, bệnh lợn tai xanh • Người bị nhiễm vi khuẩn thường do – tiếp xúc trực tiếp với lợn ốm, chết – ăn thịt lợn ốm, chết chưa nấu chín Lâm sàng • Thời gian ủ bệnh thường trong vòng một tuần • Bệnh khởi phát thường cấp tính – sốt cao, rét run, – đau đầu, buồn nôn và nôn, chóng mặt. – đau mỏi các bắp thịt – tăng cảm giác đau ngoài da – đôi khi có đau bụng và tiêu chảy Lâm sàng • Viêm màng não đơn thuần – Hội chứng màng não rõ – Rối loạn ý thức • Sảng, kích thích • Lơ mơ • Hôn mê – Giảm thính lực, thậm chí điếc nặng hai tai, thất điều, rối loạn điều hợp tư thế-động tác, run đầu chi, liệt thần kinh sọ – Có thể kèm theo • Suy thận nhẹ • Phát ban kèm theo xuất huyết – Diễn biến thường kéo dài – Có thể có di chứng giảm thính lực và giảm vận động Lâm sàng • Nhiễm khuẩn huyết có sốc nhiễm khuẩn – Ủ bệnh thường ngắn – Khởi phát nhanh chóng vào sốc – Dễ nhận thấy tử ban – Suy thận – Rối loạn đông máu – ARDS Tử ban giai đoạn sớm Tử ban giai đoạn sớm Tử ban giai đoạn sớm Tử ban ở mặt Hoại thư và tử ban Xét nghiệm • Công thức máu – Số lượng bạch cầu máu ngoại vi tăng, chủ yếu là bạch cầu đa nhân trung tính. – Tiểu cầu có thể hạ trong những trường hợp nặng. • Xét nghiệm đông máu – Tỷ lệ prothrombin giảm. – Fibrinogen giảm. – APTT kéo dài. – Tình trạng đông máu nội mạch rải rác DIC • Tăng FDP hoặc D-dimer, • Tiểu cầu giảm < • Fibrinogen < 1 g/lít. Xét nghiệm • Sinh hoá máu – Tăng ure, tăng creatinin. – Tăng men gan AST, ALT, CK. – Tăng bilirubin. – Giảm albumin. – Toan chuyển hoá pH giảm, HCO3- giảm, tăng lactat Xét nghiệm • Xét nghiệm dịch não tuỷ – Sinh hoá • Protein tăng, thường trên 1g/lít, • Glucose giảm, • Phản ứng Pandy dương tính. – Tế bào • Tăng cao, • Thường trên 500 tế bào/mm3, • Chủ yếu bạch cầu đa nhân trung tính. Xác định vi khuẩn • Kinh điển soi – cấy – định danh – Rất dễ nhầm với các liên cầu viridans • Aerococcus viridans • PCR – Nhanh, nhạy và đặc hiệu – Dựa trên các vùng ARN ribosome 16S – Các gen cps2A, mrp, gapdh, sly, ef • Phản ứng huyết thanh – Định typ Bệnh liên cầu lợn chủ yếu xuất hiện trên lợn, tuy nhiên cũng có thể lây lan sang người. Một khi mắc phải căn bệnh này, bệnh nhân dễ gặp phải những di chứng nặng liên cầu lợn là gì?Dấu hiệu, triệu chứng bệnh liên cầu lợnNguyên nhân gây bệnh liên cầu lợnAi bị bệnh liên cầu lợnChẩn đoán bệnh liên cầu lợnĐiều trị bệnh liên cầu lợnPhòng chống bệnh liên cầu lợn1. Bệnh liên cầu lợn là gì?Bệnh liên cầu lợn là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do một loại vi khuẩn được gọi là liên cầu lợn Streptococcus suis gây ra. Bệnh có biểu hiện lâm sàng với viêm màng não, nhiễm trùng huyết, hoặc viêm khớp và hàng năm dẫn đến tổn thất kinh tế đáng kể trên toàn thế giới. Đây là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong lên đến 7% và để lại các di chứng nặng nề trên thính giác 60% ù tai giảm thính lực và 20% điếc hoàn toàn không hồi Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh liên cầu lợnBệnh diễn biến đột ngột, nhanh chóng, dễ dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp cảnh viêm màng não Sốt rất cao lạnh chân tay, rét run, sốt trên 39ᵒC, đau đầu, buồn nôn, nôn, ù tai, điếc, cứng gáy, rối loạn tri giác, hôn mê… xuất huyết đa dạng ở một số nơi trên cơ thể. Nếu không điều trị sớm bệnh nhân sẽ có di chứng thần kinh như ngớ ngẩn, mất trí nhớ, liệt,…Một số trường hợp khác xuất hiện các triệu chứng nhiễm khuẩn, nhiễm độc tiêu hoá sốt, đi cầu nhiều lần, phân lỏng, cơ thể lạnh, run... trước khi có biểu hiệu của viêm màng hợp nặng Sốc nhiễm độc, trụy mạch, cơ thể lạnh, tụt huyết áp, nhiễm khuẩn huyết cấp tính, rối loạn đông máu nặng, xuát hiện các ban hoại tử trên da, suy hô hấp, suy đa phủ tạng... hôn mê và tử diễn biến rất nhanh, từ khi phơi nhiễm đến khi có triệu chứng đầu tiên khoảng 3 ngày và từ khi bệnh khởi phát đến lúc toàn phát, nặng khoảng 1 ngày nên cần chẩn đoán cũng như điều trị kịp thời để hạn chế tỷ lệ tử vong cũng như biến chứng cho bệnh điện Tư vấn và Hẹn khám Bác sĩ 19001246 Tư vấn qua CHAT FACEBOOKTư vấn qua CHAT ZALOBảo mật danh tính hoàn toàn!3. Nguyên nhân gây ra bệnh liên cầu lợnĐường ăn uốngNếu lợn bị nhiễm liên cầu lợn mà ta ăn các sản phẩm từ lợn chưa được nấu chín như tiết canh, lòng, nem, cháo lòng lợn của chúng tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể người và gây bệnh. Ở Việt Nam, trên 70% bệnh nhân mắc liên cầu lợn là do thói quen ăn uống tiết canh.Đường tiếp xúc, giết mổ, chăm sócNhững người có các vết thương, sây sát ở da nhưng lại tiếp súc với máu, dịch tiết… của lợn bị bệnh liên cầu khi chăm sóc, giết mổ lợn bệnh. Trong quá trình chế biến, tiếp xúc trực tiếp vệ sinh chuồng trại, giết mổ cũng có thể lây nếu có các vết xước chân, tay. Vi khuẩn cũng xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương rách da nhỏ, vết trầy xước, lở niêm mạc chân răng… hoặc tiếp xúc với con lợn nhiễm bệnh bằng cách chăm sóc, giết mổ, chế biến mà bị xây xước chân Ai dễ mắc bệnh liên cầu lợn?Bệnh liên cầu lợn có thể gặp ở bất kì đối tượng nào. Tuy nhiên bệnh hay gặp ở người lớn, nam nhiều hơn nữ do thói quen ăn uống. Tùy từng thể mà bệnh diễn biến nặng hay nhẹ, có trường hợp ngay từ ban đầu nhiễm khuẩn đã nặng, có thể gây tử vong nếu điều trị muộn. Nhóm người có sức đề kháng kém là người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc nhóm người mắc bệnh mãn tính, người phải dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài đều có nguy cơ nhiễm bệnh liên cầu lợn với các triệu chứng rầm rộ hơn, diễn biến nhanh hơn với tỷ lệ tử vong cao Chẩn đoán bệnh liên cầu lợnĐiều kiện cần là bệnh nhân có tiếp xúc với lợn bệnh qua đường ăn uống hay tiếp xúc đã đề cập ở chứng lâm sàng viêm màng não, xuất huyết, nhiễm khuẩn nghiệm tìm vi khuẩn liên cầu lợnLoại mẫu bệnh phẩm Máu người bệnh, các mô, tổ chức bị tổn pháp xét nghiệm Phân lập liên cầu Cấy máu, lấy khuẩn lạc nhuộm soi thấy hình ảnh liên cầu Gram +, quan sát hiện tượng dung huyết alpha và beta trên môi trường thạch máu cừu và ngựa. Thực hiện phản ứng kháng thể huỳnh quang phát hiện vi khuẩn tại các mô bị ứng PCR là phương pháp chính xác đoán phân biệt Viêm màng não do não mô cầu, Viêm màng não do Haemophilus Influenzae, Sốt xuất huyết thể Các phương pháp điều trị bệnh liên cầu lợn- Phát hiện sớm các trường hợp nhiễm liên cầu lợn với biểu hiện viêm màng não và có tiếp xúc với lợn bị bệnh, chẩn đoán và điều trị kịp thời nhằm giảm tỷ lệ tử vong do biến chứng gây Điều trị kháng sinh đặc hiệu Penicilline liều cao uống, tiêm bắp hoặc truyền tĩnh mạch, thường phải điều trị trên 10 ngày. Có thể dùng các kháng sinh khác cũng hiệu quả như Ampicilline, Erythromycine hoặc nhóm Điều trị triệu chứng và áp dụng các biện pháp hồi sức tích Lọc máu nếu có điều Phòng chống bệnh liên cầu lợnKhông có thuốc chủng ngừa ở người cho S. Suis nên người dân nên áp dụng các biện pháp sau để giảm nguy cơ mắc bệnhNgười giết mổ lợnKhông giết mổ lợn bị bệnh; xử lý lợn bị bệnh chết triệt để, tránh gây nhiễm ra môi trường; mang các dụng cụ bảo vệ cá nhân cần thiết găng tay, khẩu trang, kính, mũ..., bảo đảm các vết xước, vết thương không tiếp xúc với lợn hay các sản phẩm của lợn; nơi giết mổ phải bảo đảm vệ sinh môi trường sạch sẽ, tách biệt với khu chế biến thức mua bán thịt lợnKhông mua, bán lợn bị bệnh; không mua bán lợn, thịt lợn không rõ nguồn gốc; lợn phải có kiểm định của cơ quan thú tiêu dùngKhông ăn thịt lợn sống, không ăn tiết canh, nội tạng lợn chưa được nấu chín, không ăn lợn không rõ nguồn gốc; không tiếp xúc với sản phẩm từ lợn còn sống khi tay có vết xây xước, trừ khi mang găng bảo chế biến thức ănGiữ cho khu vực chế biến sạch sẽ; tách biệt thịt sống với thịt chín, rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi chế biến thịt; sản phẩm phải được nấu chín kỹ trước khi ăn...Phòng chống dịch bệnh lây lanBệnh liên cầu lợn là một bệnh lý rất nguy hiểm và để lại biến chứng khó lường, điều trị khó khăn, thời gian điều trị kéo dài hàng tuần đến hàng tháng với chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng, tùy vào di chứng trầm trọng hay không. Một điểm cần lưu ý là sau khi nhiễm liên cầu lợn người bệnh vẫn hoàn toàn có thể mắc lại lần sau do bệnh không để lại miễn dịch lâu dài trong cơ thể người, vì vậy cần duy trì thường xuyên thói quen ăn chín, uống sôi.​​Bạn có thể liên hệ với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246. Xét nghiệm tìm vi khuẩn Streptococcus suis liên cầu lợn giúp bạn phát hiện bệnh sớm để điều trị và phòng bệnh 1. Giới thiệu Liên cầu lợn là một loại liên cầu khuẩn có tên là Streptococcus suis là một loại vi khuẩn Gram +, hình cầu hay hình ô van, đứng riêng lẻ, xếp đôi hoặc xếp thành dây ngắn, là loại vi khuẩn hiếu kỵ khí tùy tiện. Streptococcus suis S. suis có 35 tuyp huyết thanh, trong đó tuyp 2 là tuyp thường gây bệnh ở người. S. suis tuyp 2 có thể sống trong phân ở 0 độ C đến 104 ngày và ở 22 - 25 độ C sống được 8 ngày. Vi khuẩn S. suis có thể sống trong xác lợn chết ở nhiệt độ 40 độ C trong 6 tuần và trong bụi không khí ở nhiệt độ 25 độ C vi khuẩn này sẽ sống được 24 giờ. Bình thường vi khuẩn S. suis sống thường trú trong đường hô hấp trên của lợn, đặc biệt là xoang mũi, hạch hạnh nhân và cũng có thể ở đường tiêu hóa, đường sinh dục. Ổ chứa S. suis là lợn nhà, lợn rừng, ngựa, chó, mèo và chim. S. suis có thể lây truyền trung gian qua gián, chuột, ruồi… 2. Nguyên nhân và đường lây nhiễm Nguyên nhân nhiễm bệnh liên cầu khuẩn lợn chủ yếu là do tiếp xúc, sử dụng các chế phẩm từ thịt lợn thiếu an toàn, nhiều trường hợp nhiễm bệnh không rõ nguyên nhân do vi khuẩn này đã ô nhiễm ra môi trường và xâm nhập vào nhiều loại thực phẩm khác. Bệnh liên cầu khuẩn lợn truyền bệnh sang người theo một trong các phương thức sau Qua đường ăn uống Khi ăn các sản phẩm từ thịt lợn mà chưa được nấu chín như tiết canh, lòng, nem, cháo lòng lợn bị bệnh liên cầu lợn, vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể người và gây bệnh. Ở Việt Nam, những người mắc bệnh nhiễm liên cầu khuẩn lợn hay gặp là do ăn tiết canh lợn, ngoài ra cháo lòng cũng là món truyền bệnh nhiễm liên cầu khuẩn lợn sau tiết canh. Những thức ăn như tiết canh, lòng, nem, … luôn có vi khuẩn S. suis khi lợn bị nhiễm bệnh, lợn bị ốm hay chết. Qua tiếp xúc, giết mổ, chế biến thịt lợn và quá trình chăn nuôi lợn Những người có các vết thương hở, chân, tay bị sây sát ở ngoài da, niêm mạc miệng bị viêm nhưng lại tiếp xúc với máu, dịch tiết… của lợn bị nhiễm liên cầu lợn trong quá trình chăn nuôi, vệ sinh chuồng trại, giết mổ lợn, vận chuyển thịt lợn… hay chế biến thịt lợn thì rất dễ bị nhiễm bệnh liên cầu lợn. Người bình thường cũng có thể bị nhiễm bệnh qua đường hô hấp do hít phải liên cầu khuẩn lợn ô nhiễm trong không khí do lợn bị nhiễm liên cầu lợn ho, hắt hơi bắn ra. Hiện nay vẫn chưa có bằng chứng khẳng định có sự lây truyền của vi khuẩn S. suis từ người sang người. 3. Triệu chứng của bệnh nhiễm liên cầu lợn Bệnh nhiễm liên cầu lợn có thời gian ủ bệnh ngắn, nhưng bệnh diễn biến rất nhanh dễ dẫn đến suy đa phủ tạng, nếu người bệnh không được chẩn đoán và điều trị kịp thời sẽ có nguy cơ tử vong cao. Biểu hiện của bệnh chính là Viêm màng não, xuất huyết, viêm phổi, viêm cơ tim và viêm khớp. Những người bị bệnh nặng có thể tử vong do độc tố vi khuẩn gây sốc nhiễm khuẩn, viêm nội tâm mạc, suy đa phủ tạng, nhiễm khuẩn huyết Bệnh nhiễm liên cầu lợn biểu hiện dưới 2 thể lâm sàng chính Viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết. Viêm màng não mủ - Sốt cao. - Hội chứng màng não Đau đầu, nôn, dấu hiệu kích thích màng não. - Chậm chạp, lú lẫn, hôn mê hoặc kích động, co giật. - Đôi khi có xuất huyết dưới da và ban xuất huyết hoại tử dưới da. - 30 – 60% người bệnh bị suy giảm thính lực từ ù tai đến điếc hoàn toàn. Nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm khuẩn - Huyết áp tụt huyết áp tâm thu < 90 mmHg hoặc huyết áp trung bình < 70 mmHg. - Nhịp tim nhanh, mạch nhỏ, khó bắt. - Vã mồ hôi, lạnh đầu chi, nổi vân tím trên da. - Thiểu niệu hoặc vô niệu. Các biểu hiện khác có thể gặp - Xuất huyết dưới da, niêm mạc và nội tạng. - Ban xuất huyết hoại tử lan rộng và tắc mạch đầu chi. - Suy thận cấp. - Suy hô hấp cấp tiến triển ARDS. - Nhiễm độc tiêu hoá Phân lỏng, đi ngoài nhiều lần/ ngày. - Vàng da, gan to. Tổn thương vân tím nổi trên da do nhiễm Streptococcus suis 4. Phương pháp xét nghiệm tìm vi khuẩn Streptococcus suis Có 03 phương pháp xét nghiệm - Nuôi cấy phân lập tìm vi khuẩn S. suis Nuôi cấy máu và dịch não tủy - Xét nghiệm huyết thanh học Phản ứng kháng thể huỳnh quang phát hiện vi khuẩn S. suis tại các mô bị nhiễm phương pháp này ít được áp dụng tại các bệnh viện. - Kỹ thuật real – time PCR xác định tác nhân S. suis serotuype 2 trong dịch não tủy Là phương pháp chính xác nhất phương pháp này ít được áp dụng tại các bệnh viện. Khoa Vi Sinh, Bệnh viện Việt Nam - Thuỵ Điển Uông Bí đã triển khai kỹ thuật xét nghiệm nuôi cấy tìm vi khuẩn S. suis trong máu và dịch não tủy của người bệnh. Phương pháp nuôi cấy tìm vi khuẩn S. suis thường quy, định danh và làm kháng sinh đồ tự động trên máy Vitek Compact II để chẩn đoán và phát hiện sớm vi khuẩn S. suis phục vụ hỗ trợ chẩn đoán và điều trị cho người bệnh kết quả chính xác và kịp thời. Hình ảnh Vi khuẩn S. suis nuôi cấy trên môi trường thạch máu 5. Phòng bệnh Tuyên truyền trên các phương tiện thông tin truyền thông để người dân biết và chủ động phòng tránh bệnh nhiễm liên cầu lợn - Nên chọn mua thịt lợn đã qua kiểm định của cơ quan thú y - Tránh mua thịt lợn có màu đỏ khác thường, xuất huyết hoặc phù nề. - Nấu chín thịt lợn là điều rất quan trọng. Không ăn lợn chết, không ăn các món ăn tái như nem thịt, đặc biệt là tiết canh lợn, lòng lợn, cháo lòng, … nhất là trong thời gian có dịch bệnh nhiễm liên cầu lợn. - Những người có vết thương hở ở tay phải đeo găng tay khi tiếp xúc với thịt lợn tái hoặc sống. - Phải giữ các dụng cụ chế biến ở nơi sạch sẽ, rửa sạch tay và các dụng cụ chế biến sau khi tiếp xúc, chế biến thịt lợn. Dùng riêng các dụng cụ chế biến thịt sống và thịt chín. - Tăng cường giám sát phát hiện các trường hợp người bệnh nghi nhiễm liên cầu lợn, nếu nghi ngờ bị nhiễm phải đến ngay cơ sở y tế gần nhất để khám, điều trị và tổ chức cứu chữa kịp thời. Đặc biệt chú ý giám sát những đối tượng có tiếp xúc gần với lợn bị bệnh như người chăn nuôi, giết mổ và buôn bán lợn, … - Nghiêm cấm hoàn toàn việc di chuyển và giết mổ lợn không có giấy phép hành nghề. Không giết mổ, vận chuyển lợn nhiễm bệnh. - Lợn ốm, chết phải được chôn, đổ thuốc sát khuẩn và tiêu huỷ đúng quy định. Chuồng trại và môi trường chăn nuôi phải phun thuốc sát khuẩn, khử khuẩn khi lợn ốm, chết theo quy định. - Những người thường xuyên tiếp xúc với lợn cần thực hiện những biện pháp phòng bệnh như rửa tay bằng các dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ lợn, sử dụng các phương tiện phòng hộ cá nhân găng tay, khẩu trang, ủng khi xử lý lợn ốm, lợn chết. - Bên cạnh đó, cần thực hiện nghiêm ngặt công tác kiểm dịch quốc tế khi xuất, nhập lợn qua biên giới để không đưa mầm bệnh từ nước ngoài vào và ngược lại. - Hiện nay chưa có vaccine phòng bệnh nhiễm do S. suis. Không nên ăn tiết canh lợn Bệnh liên cầu khuẩn ở lợn là căn bệnh phổ biến trên lợn và có thể lây sang người. Chi phí điều trị tốn kém nhưng nhiều trường hợp không qua khỏi. Mục lục Bệnh liên cầu khuẩn là gì? Dịch tễ học Cơ chế sinh bệnh liên cầu khuẩn lợn Triệu chứng liên cầu khuẩn lợn Bệnh tích Chẩn đoán Streptococcus suis Biện pháp phòng ngừa Điều trị liên cầu khuẩn lợn Bệnh liên cầu khuẩn ở lợn là bệnh truyền nhiễm cực kỳ nguy hiểm do vi khuẩn Streptoccocus suis gây ra. Bệnh xảy ra ở hầu hết các động vật máu nóng, trong đó có lợn và người. Từ ruột, hạch amidan và đường sinh dục của lợn khỏe mạnh có thể phân lập được vi khuẩn Streptococcus trong đó nhiều loài có khả năng gây bệnh. Dịch tễ học Năm 1968 tại Đan Mạch, Streptococcus suis đã được xác nhận là nguyên nhân gây bệnh viêm màng não ở người; từ đó đến nay, bệnh được ghi nhận ở nhiều nước trên thế giới. Ở Trung Quốc, ổ dịch lợn do liên cầu khuẩn Streptococcus suis thuộc serotype 2 xảy ra ở tỉnh Tứ Xuyên từ cuối tháng 6/2005 – 3/8/2005 đã làm cho 214 người bị nhiễm liên cầu khuẩn và 44 người tử vong. Tại Việt Nam, trong năm 2010 cả nước đã có 42 người mắc bệnh liên cầu lợn, trong đó có 4 ca tử vong. Nhiều người nhiễm bệnh đều đã tiếp xúc với lợn mắc bệnh như chăn nuôi lợn bệnh, giết mổ, tiêu hủy lợn bị bệnh, ăn phải thịt hoặc tiết canh lợn bệnh. Streptococcus dễ bị tiêu diệt bởi nhiều chất sát trùng như phenol, iod, hypochlorid, acid phenic 3 - 5% diệt vi khuân trong vòng 3 - 15 phút, formol 1% diệt vi khuẩn trong vòng 60 phút. Cồn tinh khiết không có tác dụng với vi khuẩn. Vi khuẩn bị diệt bởi cồn 70o trong 30 phút, tím gentian 1/300000 cũng có tác dụng diệt vi khuẩn. Vi khuẩn gây bệnh tồn tại trong đờm, trong chất bài xuất có protein, chúng còn xuất hiện trong đồ ăn, phế thải của người để làm thức ăn cho gia súc, số lượng tăng trong quá trình lên men. Ở 4oC mầm bệnh sống được 1 - 2 tuần, ở 50oC sống được 2 giờ và 60oC trong 10 phút. Trong thân thịt thối rữa, vi khuẩn có thể sống 6 tuần ở 4oC và 12 ngày ở 22 - 25oC, là nguồn lây lan bệnh, nhân tố trung gian truyền bệnh chim, chuột hoặc chó. Mầm bệnh ký sinh ở niêm mạc được hô hấp trên, đặc biệt là hạch amidan và xoang mũi; đường tiêu hóa và đương sinh dục của lợn khỏe. Tỷ lệ nhiễm có những đàn lên tới 100%, tỷ lệ mắc thay đổi tùy từng giai đoạn, chủ yếu dưới 5%, tỷ lệ chết có thể lên đến 20%. Liên cầu khuẩn Streptococcus suis Mọi lứa tuổi lợn có thể mắc bệnh liên cầu khuẩn ở lợn, lợn từ 5 - 10 tuần tuổi lợn dễ mắc bệnh nhất, tuy nhiên cũng có trường hợp lợn 32 tuần tuổi hoặc lợn sơ sinh được một vài giờ cũng có thể bị mắc bệnh. Bệnh có khả năng lây nhiễm sang người do serotype 2 gây ra. Bênh liên cầu khuẩn ở lợn lây sang người qua thức ăn đặc biệt là tiết canh Bệnh lây lan do sự tiếp xúc giữa lợn khỏe và lợn bệnh. Lợn mẹ truyền bệnh sang lợn con. Bệnh còn lây qua đường hô hấp, đây là đường truyền lây có ý nghĩa quan trọng do số lượng vi khuẩn trong môi trường rất lớn. Ngoài ra, bệnh còn truyền lây qua dụng cụ chăn nuôi và một số nhân tố trung gian như ruồi, một số loài chim và vật mang khác. Tuyệt đối không ăn tiết canh lợn bị nhiễm cầu khuẩn Cơ chế sinh bệnh liên cầu khuẩn lợn Streptococcus suis sau khi xâm nhập vào hạch amidan hoặc hạch hầu họng, từ đó di chuyển theo hệ lympho tới hạch dưới hàm, cư trú ở các mô. Lúc này cơ thể chưa có dấu hiện lâm sàng. Ở các tổ chức cư trú, vi khuẩn sống và nhân lên trong tế bào monocyte, sau đó di chuyển vào xoang dịch não tủy gây nên viêm màng não, hoặc có thể thông qua con đường nhiễm trùng huyết xâm nhập và màng não, khớp xương và các mô bào. Vi khuẩn Streptococcus suis gây bệnh liên cầu lợn Triệu chứng liên cầu khuẩn lợn Lợn sốt cao bỏ ăn, ủ rũ, mệt mỏi, đi tập tễnh do đau khớp. Trong thể quá cấp tính, lợn chết nhanh mà không có triệu chứng của bệnh. Giai đoạn đầu, lợn xuất hiện triệu chứng thần kinh, đi lại loạng choạng hoặc có tư thế đứng không bình thường, nhanh chóng chuyển sang trạng thái không đứng được, tư thế opisthotonus, co giật, giật cầu mắt. Mắt nhìn chòng chọc, niêm mạc mắt nhày có màu đỏ. Tại Bắc Mỹ, lợn bị nhiễm S. suis có biểu hiện khó thở, chứng tím xanh, suy kiệt ở các mức độ khác nhau. Lợn từ 1 - 3 tuần tuổi mắc bệnh thể viêm não và màng não, thể hiện các triệu chứng như lợn đang bú có triệu chứng ủ rũ, bỏ ăn, sưng hầu, khó nuốt, đi lại khó khăn, lông dựng đứng, da mẩn đỏ và sốt. Lợn hoạt động khó khăn, đi lại loạng choạng, khi nằm biểu hiện tư thế bơi chèo, tê liệt. Triệu chứng viêm não ở lợn trưởng thành ít có biểu hiện ra bên ngoài. Khi bệnh liên cầu khuẩn ở lợn xảy ra ở da, ban đầu tạo ra các ổ apxe, về sau phần da trên bề mặt các ổ apxe bị hoại tử sau 5 tuần, khoảng tuần thứ 7 - 8 các ổ apxe bị vỡ, dịch rỉ viêm màu xanh hoặc màu sô cô la chảy ra, ổ apxe trở thành các tổn thương. Các tổn thương này sẽ khỏi hoàn toàn vào tuần thứ 10 nếu được vệ sinh chăm sóc tốt, nhưng sức khỏe của lợn có thể bị ảnh hưởng ít nhiều. Hình ảnh bệnh liên cầu khuẩn lợn Lợn sưng khớp, liệt chân và co giật khi bị nhiễm liên cầu khuẩn Lợn mệt mỏi, ủ rũ, bỏ ăn và sưng hầu Lợn bị sưng khớp khi nhiễm Streptococcus suis Lợn mắc liên cầu lợn có triệu chứng thần kinh Bệnh tích Lợn bị bại huyết, viêm khớp, viêm phổi, viêm màng não, ngoài ra còn viêm nội mạc, viêm âm đạo, sảy thai. Não bị viêm, sung huyết, phù thũng. Viêm bao tim có fibrin. Viêm phế quản phổi có mủ, viêm kẽ phổi Lợn trưởng thành có hiện thượng viêm khớp, chủ yếu viêm khớp ổ cối, khớp gối, khớp bàn chân. Khớp sưng, màng khớp sung huyết, dịch khớp đục và nhiều hơn bình thường. Bệnh tiến triển nặng hơn, khớp có hiện tượng viêm apxe, viêm tơ huyết. Sau 15 - 30 ngày mắc bệnh liên cầu khuẩn streptococcus các đột sụn bị hoại tử. Não sung huyết, xuất huyết, khớp viêm tích nhiều dịch ở lợn mắc liên cầu Chẩn đoán Streptococcus suis Dựa vào triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn giúp chẩn đoán sơ bộ ban đầu nhưng để có kết quả chính xác cần sử dụng các phương pháp chẩn đoán phi lâm sàng như Hóa mô miễn dịch. Phân lập vi khuẩn. Kỹ thuật PCR phòng thí nghiệm. Kỹ thuật iiPCR chẩn đoán thực địa. Mẫu bệnh phẩm sử dụng chẩn đoán bệnh liên cầu khuẩn ở lợn dịch ngoái mũi, dịch khớp, phổi, hạch lympho,…. HappyVet khuyến khích người chăn nuôi sử dụng kỹ thuật iiPCR trong chẩn đoán bệnh trên lợn. Đây là phương pháp hiện đại cho phép người nuôi thực hiện ngay tại trại nuôi mà không cần phải mang mẫu đến phòng thí nghiệm như phương pháp PCR truyền thống trước đây. =>>> THAM KHẢO NGAY Chẩn đoán bệnh suyễn lợn Một số loại máy PCR sử dụng kỹ thuật iiPCR được ưa chuộng Máy Pockit Xpress - Giá từ - VNĐ POCKIT Central - hệ thống iiPCR tự động Máy Pockit Micro - Giá từ - VNĐ Biện pháp phòng ngừa Khi mới nhập lợn phải tiến hành cách ly ít nhất 2 tuần. Tránh mật độ nuôi cao dễ gây stress, truyền bệnh cho lợn. Thường xuyên phun thuốc diệt ruồi, muỗi để ngăn chặn nguồn mang vi khuẩn truyền bệnh vào trại. Coi trọng việc phòng bệnh bằng vệ sinh chuồng trại như quét dọn rác, phân, chất độn chuồng, nước thải, tẩy uế bằng các loại sát trùng,…. Chú ý công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý đàn. Xác định và loại thải những lợn nái mang mầm bệnh hoặc tách riêng để điều trị rồi nuôi thành lợn thịt. Xét nghiệm định kỳ bệnh cho lợn để phát hiện nái mang mầm bệnh liên cầu khuẩn ở lợn. Lợn con cần được bú đầy đủ sữa đầu để có đủ kháng thể bảo vệ chúng trong giai đoạn dễ cảm nhiễm nhất. Hạn chế những tổn thương do chấn thương gây ra ở chân và bàn chân trong quá trình sinh sản, bằng cách tạo nên chuồng thuận tiện và thích hợp. Kiểm tra các khớp xương của lợn thường xuyên, tránh các yếu tố bất lợi cho lợn con. Điều trị liên cầu khuẩn lợn Vi khuẩn gây bệnh mẫn cảm với tetracycline, clindamycin, erythromycin, kanamycin, neomycin và streptomycin. Sử dụng các loại kháng sinh mầm bệnh mẫn cảm để điều trị khi con vật mắc liên cầu lợn ở thể nhẹ. Trường hợp con vật mắc bệnh nặng, có triệu chứng thần kinh cần tiến hành tiêu hủy vì điều trị không có hiệu quả kinh tế. Tiêu hủy lợn bị nhiễm liên cầu khuẩn Streptococcus suis hình ảnh minh họa Bệnh liên cầu khuẩn ở lợn có thể lây sang người, do đó nếu thấy thịt lợn có màu đỏ khác thường hoặc xuất huyết, phù nề thì tuyệt đối không được ăn. Người chăn nuôi khi tiếp xúc với lợn bị nhiễm bệnh cần phải đeo gang tay, khẩu trang,... Các cơ sở mua bán cần phải sử dụng kỹ thuật iiPCR để kiểm định chất lượng thịt xem có bị nhiễm bệnh hay không. =>>> Có thể bạn quan tâm Cách phòng trị bệnh viêm màng phổi ở lợn Tìm kiếm liên quan - bệnh liên cầu khuẩn nhóm a - thời gian ủ bệnh liên cầu lợn - cách chữa bệnh liên cầu khuẩn lợn ở người - triệu chứng bệnh viêm cầu khuẩn lợn Liên cầu khuẩn lợn có thể gây ra nhiều bệnh lý như xuất huyết, viêm phổi, viêm màng não, viêm khớp và viêm cơ tim,... Trong đó, viêm màng não do liên cầu khuẩn lợn là tình trạng đặc biệt nguy hiểm, có thể đe dọa tới tính mạng của bệnh nhân. Streptococcus suis liên cầu lợn là một tác nhân gây bệnh quan trọng ở lợn và đôi khi có thể gây bệnh trên người. Loại vi khuẩn này thường cư trú ở đường hô hấp, đường tiêu hóa và sinh dục của lợn. Ngoài ra, nó cũng tồn tại ở một số loài động vật khác như bò, dê, cừu, thậm chí là chó, mèo,... Streptococcus suis có khả năng sống tốt trong điều kiện ngoại cảnh. Cụ thể, nó có thể sống tới 6 tuần trong xác động vật ở điều kiện 10°C, 2 giờ ở điều kiện 50°C. Ở 0°C, loại vi khuẩn này có thể tồn tại tới 1 tháng trong bụi, trên 3 tháng trong nhiên, nó có thể bị tiêu diệt dễ dàng bởi thuốc tẩy. Liên cầu khuẩn lợn cũng nhạy cảm với nhiều loại kháng sinh nên các kháng sinh đã được sử dụng rộng rãi trong dự phòng và điều trị loại vi khuẩn khuẩn liên cầu lợn có thể lây sang người do tiếp xúc trực tiếp qua các vết thương ở da và niêm mạc. Cụ thể, vi khuẩn lây truyền qua tổn thương trên da của người giết mổ, chế biến hoặc ăn thịt lợn bệnh chưa được nấu chín. Những người dễ khởi phát bệnh do liên cầu lợn chủ yếu là các đối tượng bị suy giảm miễn dịch như người già yếu, đã từng phẫu thuật cắt lách, nghiện rượu, có bệnh mạn tính trong người. Streptococcus suis có thể gây nhiều bệnh lý như nhiễm độc tiêu hóa, viêm màng não, viêm phổi, xuất huyết, viêm khớp và viêm cơ tim. Nặng hơn, người bệnh có thể bị sốc nhiễm khuẩn, rối loạn đông máu, suy hô hấp và suy đa tạng, dễ dẫn tới tử vong. Trong đó, viêm màng não là thể bệnh khá thường gặp. Vi khuẩn liên cầu lợn có thể lây sang người do tiếp xúc trực tiếp 2. Tổng quan bệnh viêm màng não do liên cầu khuẩn lợn Viêm màng não là tình trạng nhiễm trùng lớp màng bao phủ não và tủy sống do liên cầu khuẩn lợn gây Triệu chứng lâm sàngThời gian ủ bệnh Thường khoảng 1 tuần sau khi bệnh nhân giết mổ, chế biến thịt lợn ốm/chết hoặc ăn thịt lợn chưa nấu chín đặc biệt là thủ lợn và lòng lợn. Ngoài ra, không loại trừ trường hợp người bệnh phơi nhiễm với các loài gia súc khác như bò, dê,...;Giai đoạn khởi phát Bệnh khởi phát cấp tính trong 1 - 2 ngày với triệu chứng sốt cao, kèm theo rét run, đau đầu, buồn nôn và nôn ói, chóng mặt. Nhiều trường hợp người bệnh bị đau mỏi các bắp thịt, đau ngoài da, có thể bị đau khớp. Có trường hợp bị đau bụng âm ỉ, đại tiện phân lỏng không nhầy máu;Giai đoạn toàn phát Người bệnh đã xuất hiện hội chứng màng não rõ ràng như co cứng cơ đặc biệt là cứng vùng gáy, rối loạn ý thức mê sảng, lơ mơ, kích thích, thậm chí hôn mê. Đi kèm là các triệu chứng thần kinh khu trú như giảm thính lực thậm chí điếc nặng 2 tai, rối loạn điều khiển phối hợp tư thế - động tác, liệt thần kinh sọ não, run đầu chi,...;Triệu chứng khác Suy thận cấp mức độ nhẹ, phát ban ngoài da kiểu hồng ban lan rộng hoặc ban xuất huyết hoại tử, tắc mạch đầu chi, hoại tử khô đầu các ngón tay - ngón chân;Sau điều trị đặc hiệu, tình trạng sốt giảm dần rồi hết nhưng các triệu chứng thần kinh giảm đi khá chậm. Bệnh nhân có thể gặp di chứng giảm thính lực, rối loạn điều khiển phối hợp tư thế - động tác. Xét nghiệm cận lâm sàngXét nghiệm máu ngoại vi Có sự gia tăng về số lượng bạch cầu và bạch cầu đa nhân trung tính. Nếu xét nghiệm ở đầu giai đoạn khởi phát hoặc với trường hợp bệnh nặng thì bạch cầu có thể không tăng. Các trường hợp nặng thường bị giảm tiểu cầu hoặc đi kèm các rối loạn đông máu khác. Tăng nhẹ men gan ALT và AST, tăng nhẹ ure và creatinin. Có thể có protein niệu trong nước tiểu;Soi dịch não tủy có thể phát hiện hình ảnh cầu khuẩn Gram dương xếp thành đôi hoặc xếp thành chuỗi;Dịch não tủy Đục, tăng áp lực dịch não tủy. Khi xét nghiệm sinh hóa dịch não tủy cho thấy protein tăng, glucose giảm. Khi xét nghiệm tế bào thấy tăng số lượng tế bào trong dịch não tủy, tăng bạch cầu trung tính;Nuôi cấy máy và dịch não tủy Thấy có mọc vi khuẩn Streptococcus suis, thường là tuýp Biến chứng của bệnhViêm cốt tủy, viêm cột sống, viêm đĩa đệm;Áp xe ngoài màng cứng;Đi kèm viêm màng não mủ là viêm mủ nội nhãn, viêm khớp;Chóng mặt và suy giảm thính lực có thể trở thành di chứng của bệnh. Viêm màng não là tình trạng nhiễm trùng lớp màng bao phủ não và tủy sống do liên cầu khuẩn lợn gây ra Phương pháp điều trịViêm màng não mủ do liên cầu khuẩn lợn có diễn tiến rất nhanh, cần phải điều trị kháng sinh kịp thời để nâng cao cơ hội phục hồi của bệnh nhân. Việc trì hoãn điều trị có thể làm tăng nguy cơ tổn thương não vĩnh viễn, thậm chí dẫn tới tử vong. Phương pháp điều trị cho bệnh nhân gồmĐiều trị đặc hiệuSử dụng kháng sinh Ampicillin, Penicillin G, các Cephalosporin thế hệ III,... Liều dùng ban đầu có thể là Tiêm tĩnh mạch Ampicillin 2g/lần, cách 4 giờ/lần đối với trẻ em dùng liều 200mg/kg/24 giờ; có thể kết hợp hoặc sử dụng riêng lẻ tiêm hoặc truyền tĩnh mạch Ceftriaxon 2g/lần, cách 12 giờ/lần đối với trẻ em dùng liều 100mg/kg/24 giờ;Sau 2 - 3 ngày cần chọc dò dịch não tủy để đánh giá đáp ứng điều trị, sau đó điều chỉnh kháng sinh theo kết quả kháng sinh đồ và việc đáp ứng lâm sàng của bệnh nhân;Sử dụng kháng sinh cho tới khi xét nghiệm dịch não tủy trở về bình thường hoặc khi đủ 3 tuần.Điều trị hỗ trợHỗ trợ hô hấp Trường hợp bị hôn mê cần đặt ống nội khí quản sớm để bảo vệ đường thở, có thể cho thở máy khi cần thiết;Chống co giật Sử dụng Diazepam 0,1 mg/kg/lần tiêm tĩnh mạch, với trẻ em có thể thụt hậu môn. Sau 15 phút nếu vẫn còn co giật thì tiếp tục sử dụng nhắc lại;Chống phù não Sử dụng Mannitol 20% 0,5 -1 g/kg truyền tĩnh mạch 20 - 30 phút, nhắc lại sau 6 giờ, đồng thời theo dõi sát các triệu chứng lâm sàng của bệnh nhân;Chống viêm Sử dụng Methylprednisolon 0,5 - 1 mg/kg/24 giờ trước khi dùng kháng Theo dõi sức khỏe và chăm sóc bệnh nhânTheo dõi sức khỏeCác trường hợp viêm màng não nặng cần theo dõi điều trị tại buồng cấp cứu;Theo dõi tri giác của người bệnh;Theo dõi các dấu hiệu sinh tồn gồm nhịp thở, SpO2, mạch, nhiệt độ, huyết áp, nước tiểu;Theo dõi tình trạng xuất huyết nội tạng và niêm mạc;Theo dõi các dấu hiệu tăng áp lực nội sọ như đau đầu, nôn vọt, mạch chậm, tăng huyết áp, đồng tử co giãn bất thường,...Chăm sóc sức khỏeTư thế người bệnh Để đầu cao 30°;Hô hấp Nếu có chỉ định thì cho bệnh nhân thở oxy, đồng thời hút đờm dãi đảm bảo thông đường thở cho người bệnh;Dinh dưỡng Với người bệnh không ăn được thì cần chủ động cho ăn qua ống thông dạ dày, đảm bảo đủ năng lượng và cân đối các vi chất cần thiết;Vệ sinh cẩn thận, thay đổi tư thế nằm để chống loét, vận động trị liệu hợp bệnh được cho ra viện nếu không còn biểu hiện sốc, nhiễm trùng và viêm màng não; hết sốt được 3 ngày và các xét nghiệm máu ngoại vi trở về chỉ số bình thường. Biện pháp phòng bệnhKiểm soát vi khuẩn Streptococcus suis trên lợn, phòng chống dịch bệnh trên lợn;Kiểm soát việc chăn nuôi và giết mổ lợn để bệnh không truyền sang người;Không tiếp xúc trực tiếp với lợn bị ốm, chết. Nếu phải xử lý lợn bị ốm, chết cần phải sử dụng trang bị phòng hộ như găng tay, ủng, khẩu trang y tế,...;Không giết mổ, ăn thịt lợn bị ốm, chết hoặc lợn không rõ nguồn gốc;Nên mua thịt lợn đã qua kiểm định, tránh mua thịt lợn có màu đỏ khác thường, phù nề hoặc xuất huyết;Bảo quản các dụng cụ chế biến thịt lợn ở nơi sạch sẽ, rửa sạch tay và dụng cụ sau khi tiếp xúc với thịt lợn, dùng riêng dụng cụ chế biến thịt sống và chín;Chỉ ăn thịt lợn đã được chế biến chín hoàn toàn. Không ăn thịt lợn chưa làm chín như thịt tái, lòng lợn, nội tạng được chần, tiết canh, nem chua,...Viêm màng não do liên cầu khuẩn lợn là bệnh lý nguy hiểm, có thể để lại nhiều di chứng nặng nề, thậm chí đe dọa tới tính mạng bệnh nhân. Vì vậy, người bệnh cần chú ý tới việc ăn chín, uống sôi, áp dụng các biện pháp phòng ngừa hữu hiệu để tránh nguy cơ mắc phải căn bệnh nguy hiểm này. Viêm màng não do liên cầu khuẩn lợn là bệnh lý nguy hiểm Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. XEM THÊM Cách chữa chín mé có mủ ở chân, tay Các bệnh phổ biến do vi khuẩn gây ra Liên cầu khuẩn nhóm A Những điều cần biết

xét nghiệm liên cầu lợn